NASA Verileriyle 2026 Pasifik Fırtına Sezonu ve Etkileri

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

NASA’nın DSCOVR ve Terra uyduları, 2026 yılının Nisan ayından bu yana hareketliliği artan Kuzeybatı Pasifik Havzası’ndaki hava olaylarını gözlemledi. Ekim ayı sonlarında görüntülenen In-fa süper tayfunu, meteorolojide “halka tipi” olarak adlandırılan, belirgin yağmur bantlarından yoksun ve geniş bir göze sahip nadir bir yapı sergiledi. Batı Pasifik’teki tropikal siklonların yalnızca yüzde 4’ünü oluşturan bu fırtına türü, olumsuz hava koşullarında uzun süre dayanıklılığını koruyabiliyor. Aynı dönemde, Champi tayfununun kalıntıları ise tropikal özelliklerini kaybederek “ekstratropikal” yani soğuk çekirdekli bir fırtınaya dönüştü. NASA Goddard Uzay Uçuş Merkezi meteorologlarından Gary Partyka, bu tür dönüşümlerin fırtınanın rüzgar alanını genişlettiğini belirtti. Pasifik’teki güçlü El Niño etkisinin, bölgedeki fırtına faaliyetlerini artırdığı ve tayfunların rotasını kuzeye, Alaska kıyılarına doğru yönlendirdiği ifade ediliyor. Alaska, 2026 yılı içerisinde dört farklı tayfun kalıntısından etkilenerek yoğun rüzgar ve yağışla karşılaştı.

Tropikal siklonlar, sıcak okyanus sularından aldıkları ısı ve nemle beslenen sıcak çekirdekli sistemler olarak tanımlanırken, ekstratropikal fırtınalar soğuk ve sıcak hava kütleleri arasındaki sıcaklık farklarından enerji elde eder. Bu dönüşüm sürecinde fırtınalar, tipik olarak virgül şeklindeki bulut bantları ve belirgin cephe sistemleri geliştirir. Champi tayfununun kalıntıları da Bering Denizi’ne ulaştığında benzer bir değişim geçirerek mevcut hava sistemleriyle bütünleşmiş ve bu sistemin şiddetlenmesine katkıda bulunmuştur. Uzmanlar, El Niño iklim modelinin Pasifik’teki su sıcaklıklarını yükselterek fırtınaların batı yerine kuzeye yönelmesine neden olduğunu ve bu durumun Alaska gibi bölgelerin tayfun kalıntılarından etkilenme olasılığını artırdığını vurgulamaktadır.

Tropikal siklonların aksine, ekstratropikal fırtınalar genişleyen rüzgar alanlarıyla dikkat çeker. Bu süreçte rüzgar hızının mutlaka artması gerekmez; ancak fırtınanın etkilediği coğrafi alan önemli ölçüde genişler. Champi örneğinde olduğu gibi, bu tür sistemler Bering Denizi’ndeki mevcut hava olaylarıyla birleşerek bölgedeki atmosferik hareketliliği yoğunlaştırabilir. Pasifik’teki bu hareketlilik, El Niño iklim modelinin yarattığı sıcaklık değişimleriyle doğrudan ilişkilidir. Söz konusu iklim olayı, tayfunların alışılagelmiş batı rotasından saparak kuzeye, yani Guam, Japonya ve Kore Yarımadası gibi bölgelere doğru yönelmesine zemin hazırlar. Bu durum, yıl boyunca Pasifik havzasında gözlemlenen yüksek fırtına aktivitesinin temel nedenlerinden biri olarak değerlendirilmektedir.

Pasifik havzasındaki bu yoğun fırtına sezonu, özellikle Mariana Adaları üzerinde etkisini hissettirdi. In-fa, bu yıl içerisinde söz konusu ada zincirini etkileyen beşinci tayfun olarak kayıtlara geçti. Champi ise bölgedeki yıkıcı etkisinin ardından Alaska sularına ulaşan dördüncü eski tayfun oldu. Uzmanlar, bu tür hava olaylarının sıklığını ve rotasını belirleyen El Niño iklim modelinin, Pasifik’teki su sıcaklıklarını yükselterek fırtınaların batı yerine kuzeye yönelmesine neden olduğunu belirtiyor. Bu durum, tayfunların alışılagelmiş rotalarından saparak Guam, Japonya ve Kore Yarımadası gibi bölgelere doğru ilerlemesine zemin hazırlıyor.

Champi tayfunu, Alaska kıyılarına ulaşmadan önce Batı Pasifik genelinde oldukça yıkıcı bir süreçten geçmiştir. Tayfun, bu uzun yolculuğu sırasında ulaştığı yüksek rüzgar hızlarıyla sezonun en güçlü fırtınalarından biri olarak tanımlanmıştır. Tayfunun rotası üzerinde bulunan Tayvan, Guam, Çin ve Japonya gibi bölgeler, şiddetli yağışlar ve rüzgarlardan olumsuz etkilenmiştir. Alaska’da ise Champi’nin etkisiyle bazı bölgelerde yüksek rüzgarların yanı sıra yoğun yağış ve kar yağışı gözlemlenmiştir. Ancak eyalet, geçmiş yıllarda yaşanan bazı fırtınaların aksine, bu kez daha sınırlı bir hasarla süreci atlatmıştır. Meteorolojik veriler, bu tür eski tayfunların Alaska sularına girişinin, bölgedeki atmosferik hareketliliğin bir parçası haline geldiğini göstermektedir.

Meteorologlar, halka tipi fırtınaların standart tropikal siklonlarda görülen belirgin dış yağmur bantlarından yoksun olmasını, bu yapıları tanımlamak için kullanılan benzetmelerle açıklamaktadır. Bu özel fırtına türü, standart siklonlara kıyasla daha geniş bir göz yapısına sahip olmasıyla dikkat çeker. Öte yandan, ekstratropikal dönüşüm geçiren sistemler, tropikal kökenli fırtınaların aksine, soğuk ve sıcak hava kütlelerinin etkileşimiyle enerji kazanarak karakteristik virgül biçimindeki bulut yapılarını oluşturur. Bu süreç, fırtınanın rüzgar alanının genişlemesine yol açarak etkilediği coğrafi bölgenin büyümesine neden olur. Alaska’nın karşılaştığı bu tür hava olayları, geçmiş yıllardaki benzer iklim dönemleriyle kıyaslandığında, bölgenin atmosferik dinamikleri açısından önemli bir gözlem konusu oluşturmaktadır.

Kaynak: NASA Haberleri