Hem Tüketici Sağlığı Hem Dijital Egemenlik Risk Altında

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Elektronik Ticaret İşletmecileri Derneği (ETİD) ve araştırma şirketi Dogma Alares’in hazırladığı “Yurtdışında Yerleşik Pazaryerlerinin (YYP) Yerel E-Perakende Ekosistemine Etkileri” raporu, Türkiye e-ticaret ekosisteminde önemli bir tehdit unsuru olarak yurtdışı merkezli pazaryerlerinin büyümesini ortaya koydu.

Rapora göre, 2024 yılı sonunda YYP’lerin Türkiye’deki işlem hacmi 43 milyar TL’ye (1,3 milyar dolar) ulaşmış durumda. 2025’te ise bu rakamın 75 milyar TL’yi aşması bekleniyor. Ancak bu büyüme, Türkiye ekonomisi için büyük bir kayıp anlamına geliyor. ETİD Başkanı Hakan Çevikoğlu, 2024 yılında YYP’lerin Türkiye’deki yerel üretim ve istihdamı dışlayarak yaklaşık 280 milyar TL’lik katma değer kaybına yol açtığını, 2025’te ise bu rakamın 500 milyar TL’ye yükseleceğini vurguladı.

Türkiye’de KOBİ’ler ekonominin bel kemiğini oluştururken, YYP’lerin haksız rekabeti bu işletmeler üzerinde büyük bir baskı yaratıyor. Türkiye’deki KOBİ’ler, ihracatın yüzde 55’ini ve istihdamın yüzde 70’ini sağlıyor. YYP’lerin ürün tedarik, pazarlama ve veri işlemlerini yurt dışında yapması nedeniyle, elde edilen kazancın büyük kısmı Türkiye dışına transfer ediliyor. Bu durum, hem ekonomik hem de dijital egemenlik açısından ciddi riskler doğuruyor.

Raporda, YYP’lerin 2024 yılında Türkiye’nin yaklaşık 10 milyar dolarlık cari açığının yüzde 14’ünü oluşturduğu, bu durumun hem yerli üretimi zayıflattığı hem de tüketicilerin denetimsiz ürünlerle karşı karşıya kaldığı belirtildi. TAREKS gibi ürün güvenlik sistemlerine tabi olmayan YYP ürünleri, özellikle sağlık açısından risk oluşturabiliyor. Ayrıca, tüketicilerin alışveriş verileri ve stratejik bilgilerinin Türkiye dışına çıkması, kişisel veri güvenliği ve ekonomik bağımsızlık açısından büyük tehdit oluşturuyor.

Hakan Çevikoğlu, “YYP iş modeli, sadece ticari bir mesele değil, milli bir meseledir. Türkiye’nin üretim gücü, istihdam ve vergi gelirleri uzun vadede zarar görecek, dijital egemenlik riske girecektir” diyerek acilen düzenleyici önlemler alınması gerektiğini belirtti.

Çevikoğlu, yurtdışı pazaryerlerinin Türkiye’de faaliyet gösterebilmesi için yerli pazaryerleriyle eşit vergi ve denetim kurallarına tabi tutulması gerektiğini, gümrük süreçlerinin sıkılaştırılması ve veri işlemenin Türkiye’de yapılmasının zorunlu olduğunu ifade etti. Ayrıca, yerli platformlar ve KOBİ’lerin desteklenmesi, tüketici bilincinin artırılması, ve YYP’lerin Türkiye’de yerleşik şirket kurarak rekabet etmesinin sağlanması gerektiğini söyledi.

Rakamlarla Öne Çıkanlar:

• 43 milyar TL: 2024’te YYP’nin Türkiye’deki işlem hacmi
• 280 milyar TL: 2024’te yerli perakendede katma değer kaybı
• 75 milyar TL: 2025’te beklenen işlem hacmi
• 500 milyar TL: 2025’te tahmini katma değer kaybı
• %14: Cari açığın YYP işlemleriyle ilişkili oranı
• 20 milyon: YYP uygulamalarının Türkiye’deki mobil indirme sayısı
• 9,3 milyon: Türkiye’deki tahmini aktif kullanıcı sayısı
• 2,08 milyon ton CO₂: YYP iş modelinin yıllık karbon salınımı (450.000 aracın yıllık salınımına eşdeğer)