Yapay Zekâ Kamu Hizmetlerini Dönüştürebilir mi? Eski Sistemler ve Veri Sorunları Engel Oluyor

1

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Kamu Hizmetlerinde Yapay Zekânın Önündeki En Büyük Engel: Eski Sistemler ve Yetersiz Veri Altyapısı

Conga’da Ürün Stratejisi ve Dönüşüm Uzmanı Rodolphe Malaguti’ye göre, kamu hizmetlerinde yapay zekânın etkin şekilde kullanılmasının önündeki en büyük engeller, eski teknoloji altyapısı ve dağınık veri yapıları.

Birleşik Krallık’ta vergi gelirleriyle finanse edilen kamu hizmetleri – NHS’den yerel belediyelere kadar – her yıl yaklaşık 45 milyar sterlinlik potansiyel verimlilik kazancını kaçırıyor. Bu miktar, ülkedeki tüm ilkokulların bir yıllık toplam maliyetine eşdeğer.

Bu hafta yayımlanan bir rapora göre, kamu hizmetlerinin neredeyse yarısı hâlâ çevrim içi erişime açık değil. Vatandaşlar hâlâ yüz yüze başvurular, telefonla uzun bekleme süreleri ya da belediye binalarına fiziksel ziyaretler gibi zaman alıcı işlemlerle uğraşmak zorunda kalıyor. Kamu çalışanları da fiziksel evrak yığınları arasında boğulurken, yanıt süreleri uzuyor ve bürokrasi vatandaşı yoruyor.

Malaguti bu durumu şöyle açıklıyor: “Hükûmetin dijital projelerle hedeflediği ile sahada gerçekleşenler arasında ciddi bir uçurum var. Eski sistemlerin hâlâ yaygın kullanımı ve dağınık veri altyapısı, kamu hizmetlerinde karar alma süreçlerini zayıflatıyor, özellikle de savunmasız gruplar için ciddi hizmet açıkları yaratıyor.”

Günlük Yaşama Yansıyan Aksaklıklar

Örneğin, ölüm bildirimi gibi son derece hassas bir işlem bile hâlâ fiziksel olarak yapılmak zorunda. Yas sürecindeki bireyler, resmi işlemlerle uğraşmak durumunda kalıyor. Küçük işletmeler de basit izinler için yerel gazetelere ilan verme gibi çağ dışı prosedürlerle zaman kaybediyor.

Kurumlar arası koordinasyon eksikliği sorunu daha da derinleştiriyor. Bazı kamu kurumları 500’den fazla kâğıda dayalı süreç kullanıyor. Kronik rahatsızlığı olan bir vatandaş, 40 farklı hizmetle tekrar tekrar iletişime geçmek zorunda kalabiliyor, çünkü sistemler birbirleriyle veri paylaşmıyor.

Malaguti, “Yöneticiler şimdiye kadar yalnızca teknolojiyi ön plana koydu, ancak eski yapılar üzerinde katmanlar eklemek yerine veriyi düzgün yapılandırmak ve süreçleri sadeleştirmek gerekiyor,” diyerek durumu özetliyor.

Yüksek Maliyet, Güvenlik Riskleri

Rapora göre, merkezi hükûmette kullanılan dijital sistemlerin dörtte biri eski; bazı kurumlarda bu oran yüzde 70’e kadar çıkıyor. Bu sistemlerin bakım maliyeti, güncel sistemlere göre 3-4 kat daha yüksek. Dahası, bu sistemlerin bir kısmı güvenilirlik ve siber güvenlik açısından “kırmızı alarm” seviyesinde.

Sadece NHS İngiltere’de geçen yıl 123 kritik hizmet kesintisi yaşandı. Bu kesintiler, hasta randevularının iptaline ve sağlık çalışanlarının kâğıt kalemle işlem yapmak zorunda kalmasına neden oldu.

Malaguti’ye göre çözüm yalnızca yeni sistemler kurmak değil, “veri yapısının, kalitesinin ve zamanlamasının” iyileştirilmesi. Tüm sistemlerin uygulanmadan önce doğru şekilde yapılandırılması ve hedeflerin net olarak tanımlanması gerekiyor.

Yeni Dönem Başlıyor: ‘Humphrey’ ile Dijital Kamu Reformu

İngiltere Teknoloji Bakanı Peter Kyle, kamu hizmetlerinde yapay zekâ ve dijital araçların daha etkin kullanılmasını hedefleyen kapsamlı bir reform paketi açıklamaya hazırlanıyor. “Humphrey” adlı yeni dijital araçlar seti, kamu çalışanlarına sunulacak.

Bu paket şunları içeriyor:

• Consult: Vatandaşlardan gelen binlerce geri bildirimi analiz ederek karar vericilere etkileşimli panolar sunuyor.
• Parlex: On yıllık parlamento tartışmalarını analiz etmeye yardımcı oluyor.
• Minute: Güvenli yapay zekâ destekli toplantı özeti hizmeti.
• Redbox: Politika özetleri ve bilgilendirme notları hazırlamak için günlük işler konusunda yardımcı oluyor.
• Lex: Yasal metinleri analiz ederek kamu görevlilerinin karmaşık mevzuatları anlamasına yardımcı oluyor.

Bu dijital araçlar, kamu çalışanlarının bürokratik işlemler yerine vatandaşlara daha fazla zaman ayırmasına imkân sağlayacak. İş dünyası içinse lisans ve izin süreçleri hızlanarak ekonomik büyümeye katkı sunabilecek.

Malaguti, “Yapay zekânın sağladığı fırsatlardan faydalanmak için kamu liderlerinin stratejik düşünmesi, projeleri aşamalı olarak ve planlı bir şekilde hayata geçirmesi gerekiyor,” diyerek uyarıda bulunuyor.

Dijital Dönüşümde GDS’nin Rolü Artıyor

Yeni reformlarla birlikte, Kamu Dijital Hizmetleri Ofisi (GDS) de daha etkin bir rol üstlenecek. GDS, siber güvenlik açıklarını tespit ederek kamu sistemlerinin daha sağlam hâle getirilmesine katkı sunacak.

Genel hedef ise kamu hizmetlerini dijital çağa uygun hâle getirerek hem verimliliği artırmak hem de kamu kaynaklarını daha etkin kullanmak. Yapay zekâ gibi teknolojilerle kamu hizmetleri daha hızlı, sezgisel ve vatandaşa yakın hâle gelecek. Ancak bu dönüşümün başarıya ulaşması, teknolojiden önce temel sorunların çözülmesine bağlı: eski sistemlerin değiştirilmesi ve dağınık verilerin birleştirilmesi.