Solaklığı Zorla Değiştirmek, Çocuğun Gelişiminde Riskli Sonuçlara Yol Açabilir!

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Tüm dünyada nüfusun yaklaşık yüzde 10’unu oluşturan solak bireyler, beyin yapıları ve bilişsel işleyişleriyle her zaman merak konusu olmuştur. Solaklığın genetik ve çevresel faktörlerle şekillenen doğuştan gelen bir özellik olduğunu vurgulayan Üsküdar Üniversitesi NPİSTANBUL Hastanesi Uzman Klinik Psikolog Zeynep Betül Alp, aileleri çocukların baskın elini zorla değiştirmemeleri konusunda uyarıyor.

“Çocuğu sol el kullanmak yerine sağ el kullanmaya zorlamak, nörogelişimsel süreçte dikkat dağınıklığı, motor beceri geriliği ve yazı yazma güçlüğü gibi sorunlara yol açabilir.”
– Zeynep Betül Alp

Solaklık nasıl oluşur?

El tercihi büyük oranda beynin motor korteksindeki yapılanmaya bağlıdır. Sağ elini kullanan bireylerde sol beyin yarımküresi daha baskın çalışırken, solaklarda çoğunlukla sağ yarımküre aktiftir. Alp’e göre solaklık, aile öyküsüyle bağlantılı bir genetik yönelim gösterse de doğum öncesi gelişim ve çevresel etkenler de bu tercihi etkileyebilir.

Solakların beyni farklı mı çalışıyor?

Solaklarda özellikle sağ ve sol beyin yarımkürelerini birbirine bağlayan korpus kallozum yapısında daha fazla bağlantı gözlendiğini belirten Alp, “Bu durum, solak bireylerin kimi zaman farklı bilişsel yollar geliştirebilmesinde etkili olabilir” dedi. Dil işlemede sağlaklarda daha baskın olan sol beyin kullanımının solaklarda daha esnek şekilde dağılabildiği, dolayısıyla iki yarımkürenin daha dengeli çalışabildiği ifade ediliyor.

Zeka ve yaratıcılıkla bağlantısı var mı?

Genel zeka düzeyi açısından solaklarla sağlaklar arasında belirgin fark bulunmadığını söyleyen Alp, “Buna rağmen bazı araştırmalar solakların uzamsal algı, yaratıcı problem çözme veya farklı düşünme biçimlerinde öne çıkabileceğini öne sürüyor. Bu herkes için geçerli olmasa da beynin daha esnek bağlantıları bazı bireylere avantaj sağlayabiliyor” dedi.

Hangi durumda risk oluşturur?

Bilimsel araştırmalar, solak bireylerde disleksi, dikkat eksikliği ve şizofreni gibi bazı nörolojik durumların biraz daha fazla bildirildiğini gösterse de bu durum doğrudan solaklığın sebep olduğu anlamına gelmiyor. Alp, “Burada solaklık tek başına risk değil, sadece sinir sistemine ait farklı bir organizasyonun yansımasıdır” diyerek yanlış yorumlara dikkat çekti.

Çocuğun elini değiştirmeye çalışmak neden sakıncalı?

El tercihi genellikle 3-6 yaş arası netleşir. Özellikle yazı yazma çağında sol el kullanmaya başlayan çocukların sağ ele zorlanmasının ciddi sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulunan Alp, şöyle konuştu:

“Çocuk sol eliyle rahat ediyorsa, onu sağ ele zorlamak beyindeki doğal motor temsilin gelişimini bozabilir. Bu durum ince motor becerileri, yazı yazmayı, dikkatini sürdürmeyi hatta konuşma akıcılığını bile olumsuz etkileyebilir.” Alp, günlük yaşamda bazı görevlerin sağ elle öğrenilebilir olmasının, baskın el tercihini değiştirmek anlamına gelmediğini de vurguladı.