DOLAR

50,4363$%0,05

EURO

55,3925€%-0,24

STERLİN

66,4841£%-0,24

GRAM ALTIN

6.116,04%-1,94

ONS

3.768,10%-2,06

BİST100

%

İstanbul PARÇALI BULUTLU 18°
  • Adana
  • Adıyaman
  • Afyonkarahisar
  • Ağrı
  • Amasya
  • Ankara
  • Antalya
  • Artvin
  • Aydın
  • Balıkesir
  • Bilecik
  • Bingöl
  • Bitlis
  • Bolu
  • Burdur
  • Bursa
  • Çanakkale
  • Çankırı
  • Çorum
  • Denizli
  • Diyarbakır
  • Edirne
  • Elazığ
  • Erzincan
  • Erzurum
  • Eskişehir
  • Gaziantep
  • Giresun
  • Gümüşhane
  • Hakkâri
  • Hatay
  • Isparta
  • Mersin
  • istanbul
  • izmir
  • Kars
  • Kastamonu
  • Kayseri
  • Kırklareli
  • Kırşehir
  • Kocaeli
  • Konya
  • Kütahya
  • Malatya
  • Manisa
  • Kahramanmaraş
  • Mardin
  • Muğla
  • Muş
  • Nevşehir
  • Niğde
  • Ordu
  • Rize
  • Sakarya
  • Samsun
  • Siirt
  • Sinop
  • Sivas
  • Tekirdağ
  • Tokat
  • Trabzon
  • Tunceli
  • Şanlıurfa
  • Uşak
  • Van
  • Yozgat
  • Zonguldak
  • Aksaray
  • Bayburt
  • Karaman
  • Kırıkkale
  • Batman
  • Şırnak
  • Bartın
  • Ardahan
  • Iğdır
  • Yalova
  • Karabük
  • Kilis
  • Osmaniye
  • Düzce
a
  • Eti Haber
  • Genel
  • İnsan Kendisine Yapılanı Affedebilir Ama Hak İhlalini Hoş Göremez

İnsan Kendisine Yapılanı Affedebilir Ama Hak İhlalini Hoş Göremez

Hoşgörünün tasavvuf kültüründeki yerini değerlendiren Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü Müdür Yardımcısı Prof. Dr. Emine Yeniterzi, hoşgörünün yalnızca farklılıklara tahammül etmek olmadığını, sevgi, merhamet ve güzel ahlakla şekillenen bir yaşam biçimi olduğunu söyledi. Günümüzde artan öfke, önyargı, kutuplaşma ve sosyal medyadaki linç kültürüne dikkat çeken Prof. Dr. Yeniterzi, “Hoşgörü, haksızlığa göz yummak değildir. İnsan kendisine yapılan yanlışı affedebilir; ancak başkasının uğradığı şiddeti, aşağılanmayı veya hak ihlalini hoş göremez.

Üsküdar Üniversitesi Tasavvuf Araştırmaları Enstitüsü Müdür Yardımcısı ve Tasavvuf Kültürü ve Edebiyatı Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Emine Yeniterzi, Kasım ayı içinde kutlanan Uluslararası Hoşgörü Günü dolayısıyla tasavvufun hoşgörü anlayışını, toplumsal ilişkilerde hoşgörünün önemini ve modern yaşamda giderek yaygınlaşan hoşgörüsüzlüğün nedenlerini değerlendirdi.

Hoşgörü, tahammül etmek değil bir edep meselesi!

İnsanların dünyaya farklı pencerelerden baktığını, inançların, düşüncelerin ve alışkanlıkların birbirinden farklı olabileceğini belirten Prof. Dr. Emine Yeniterzi, küçük anlaşmazlıkların bile insanlar arasında duvarlar oluşturabildiğini söyledi.

Tasavvufun insana yaklaşımında sevgi ve merhametin temel oluşturduğunu vurgulayan Yeniterzi, şöyle konuştu:

“Hoşgörü, tasavvufta tahammül etmek değil, bir edeptir. Allah’ın rahmet sıfatının ve kudreti olduğu hâlde yumuşaklıkla davranmayı ifade eden Halîm isminin kulda tecellisidir. Sufiler, Allah’ın ahlakıyla ahlaklanmak için canlılara sevgi ve merhametle, kusurlara da af penceresinden bakarlar. Bu anlayışın temelinde Allah sevgisi ve O’nun yarattıklarına duyulan saygı vardır.”

Sevginin insanın gönlünü başkalarına açtığını, merhametin ise başkalarının acısını fark etmeyi sağladığını ifade eden Yeniterzi, farklı düşünen insanları küçümsemeden dinlemenin ve kendilerini ifade etmelerine fırsat vermenin hoşgörünün günlük yaşamdaki en önemli karşılıklarından olduğunu dile getirdi.

“Yetmiş iki millete birlik gözüyle bakmak…”

Tasavvuf anlayışının insanları inançları, düşünceleri, dilleri veya kimlikleri nedeniyle ötekileştirmeyi reddettiğini belirten Prof. Dr. Yeniterzi, İslamiyet’in insanlar arasında kardeşliği, adaleti ve barışı teşvik ettiğini kaydetti.

Kur’an-ı Kerim’de insanların tek bir kaynaktan yaratıldığının bildirildiğine dikkat çeken Yeniterzi, tasavvufun temelinde bütün insanlara değer verme anlayışının bulunduğunu ifade etti.

Yeniterzi, “Her şeyi Hak’tan bilen tasavvuf anlayışı, insanları farklılıkları yüzünden ötekileştirmeyi reddeder. Yetmiş iki millete birlik gözüyle bakmayı, insanı değerli görmeyi teşvik eder.” dedi.

Hoşgörünün önündeki üç büyük engel kibir, öfke ve önyargı

İnsan ilişkilerinde hoşgörüyü zorlaştıran en önemli unsurların kibir, öfke ve önyargı olduğunu vurgulayan Prof. Dr. Yeniterzi, “Kibir ve öfke nefisten, önyargı ise acele ve bilgisizlikten kaynaklanır. İnsanların hoşgörüden en uzak hâli kızgınlığa esir oldukları zamandır.” ifadelerini kullandı.

Önyargıların insanları tanımadan değerlendirmeye yol açtığını belirten Yeniterzi, şöyle devam etti:

“İlgisiz sandığımız biri derin bir üzüntü, sert bulduğumuz biri büyük bir kaygı taşıyor olabilir. Oysa bilmediğimiz bir ayrıntı, düşüncemizi değiştirebilir.”

Kendimiz için istediğimiz anlayışı başkasına gösterebiliyor muyuz?

Hoşgörünün temelinde empatinin, sabrın, sevginin ve iyi niyetin bulunduğunu dile getiren Prof. Dr. Yeniterzi, insanların başkalarının hatalarını değerlendirirken kendilerine gösterilmesini bekledikleri anlayışı unutmamaları gerektiğini söyledi.

Yunus Emre’nin “Sen sana ne sanırsan ayruğa da onu san / Dört kitâbın mânâsı budur eğer var ise” dizelerini hatırlatan Yeniterzi, empatinin tasavvuf düşüncesindeki önemine dikkat çekti.

“Empati kuramayan insanın hoşgörülü olması mümkün değildir. Herkes birbirinden farklı olabilir, herkes hata yapabilir. Ancak kendimize nasıl davranılmasını istiyorsak, başkalarına da öyle davranmamız gerekir.”

Modern çağın ruhsal yorgunluğuna karşı nefis terbiyesi

Günümüzün hızlı ve ben merkezli yaşam biçiminin insanların birbirini dinleme ve anlama gücünü zayıflattığını ifade eden Prof. Dr. Yeniterzi, modern çağın ruhsal yorgunluğuyla mücadelede tasavvufun nefis terbiyesi anlayışının önemli olduğunu söyledi.

Nefis terbiyesinin insanın kendi tepkilerini tanıması ve yönetmesi anlamına geldiğini belirten Yeniterzi, öfke anında susabilmenin, sakinleştikten sonra konuşmanın ve başkalarının kusurlarını araştırmak yerine kişinin kendi davranışlarını sorgulamasının ilişkileri güçlendirebileceğini dile getirdi.

Prof. Dr. Yeniterzi, “Kendimiz için beklediğimiz anlayışı başkasına gösterebiliyor muyuz? Hatalarımızın bağışlanmasını isterken başkalarının küçük bir yanlışını büyütüyor muyuz?” sorularının herkes tarafından düşünülmesi gerektiğini vurguladı.

“İnsanın hakkını savunması hoşgörüsüzlük değildir!”

Hoşgörünün her türlü davranışı kabul etmek ya da haksızlıklara sessiz kalmak anlamına gelmediğinin altını çizen Prof. Dr. Yeniterzi, “Hoşgörü, haksızlığa göz yummak değildir. İnsan kendisine yapılan yanlışı affedebilir; ancak başkasının uğradığı şiddeti, aşağılanmayı veya hak ihlalini hoş göremez. Kişisel kusurlara müsamaha göstermekle zarar veren davranışları onaylamak birbirinden ayrılmalıdır. ”dedi.

İnsanın kendi onurunu ve değerlerini korumasının da hoşgörünün sınırları içinde değerlendirilmesi gerektiğini ifade eden Yeniterzi, gerektiğinde yanlış davranışlara kararlılıkla sınır koymanın hoşgörüsüzlük olmadığını kaydetti.

Sosyal medyada hoşgörüsüzlük ve linç kültürüne dikkat!

Dijital çağda hoşgörünün yalnızca yüz yüze ilişkilerde değil, sosyal medya ortamında da korunması gerektiğini belirten Prof. Dr. Yeniterzi, nefret söylemlerinin, kutuplaşmanın ve ötekileştirici dilin yaygınlaşmasının toplumsal ilişkiler açısından önemli bir sorun olduğunu ifade etti.

Sosyal medyada yapılan paylaşımların insanları kolaylıkla hedef hâline getirebildiğine işaret eden Yeniterzi, “Bir paylaşımı doğrulamadan yaymamak, eleştiriyi hakarete dönüştürmemek, bir kişinin hatasını topluca aşağılamanın gerekçesi yapmamak, hoşgörünün dijital hayattaki karşılıklarıdır.” dedi.

Her paylaşım öncesinde kullanılan dilin düşünülmesi gerektiğini belirten Yeniterzi, “Bu doğru mu, gerekli mi, kullandığım dil incitici mi?” sorularının dijital iletişimde yol gösterici olabileceğine dikkat çekti.

Tevazunun her konuda son sözü söyleme zorunluluğu olmadığını hatırlattığını belirten Yeniterzi, ekranın diğer tarafında da incinebilen bir insan bulunduğunun unutulmaması gerektiğini ifade etti.

Çocuklar hoşgörüyü nasihatten çok davranışlardan öğreniyor

Hoşgörü kültürünün gelecek nesillere aktarılmasında ailelerin ve eğitim kurumlarının önemli sorumluluklar taşıdığını belirten Prof. Dr. Yeniterzi, çocukların hoşgörüyü öncelikle yetişkinlerin davranışlarını gözlemleyerek öğrendiğini söyledi.

Çocukların kendilerini dinleyen, farklı düşüncelere saygı gösteren ve hata yaptığında özür dileyebilen yetişkinleri örnek aldığını ifade eden Yeniterzi, Mevlânâ, Yunus Emre ve Hacı Bektaş Veli’nin insanı merkeze alan öğretilerinin çocuklara hikâyeler, sohbetler ve dayanışma çalışmalarıyla aktarılabileceğini dile getirdi.

“Gönül kırmaktan sakındıkça birlikte yaşamanın dili yumuşar”

Hoşgörünün bir defalık bir davranış değil, insanın her gün yeniden geliştirmesi gereken bir ahlaki tutum olduğunu ifade eden Prof. Dr. Emine Yeniterzi, toplumsal barışın temelinde insanların birbirini anlama çabasının bulunduğunu vurguladı.

Yeniterzi, “Kendi öfkemizi tanıdıkça, başkasının hikâyesini dinledikçe ve gönül kırmaktan sakındıkça birlikte yaşamanın dili yumuşar.” dedi.

Günümüz dünyasında hoşgörünün hem bireysel huzur hem de toplumsal barış açısından önem taşıdığını belirten Yeniterzi, Mevlânâ ve Yunus Emre gibi tasavvuf büyüklerinin daha yakından tanınması ve eserlerinin okunması çağrısında bulundu. Doi numarası: https://doi.org/10.32739/uha.id.95139

0 0 0 0 0 0
YORUMLAR

Yorum yapabilmek için giriş yapmalısınız.

Sıradaki haber:

AKOM Saat Vererek Uyardı: Bugün Öğle Saatlerinde Başlayacak, Cuma Günü Kuvvetli Fırtınaya Dönecek!

HIZLI YORUM YAP

0 0 0 0 0 0

Veri politikasındaki amaçlarla sınırlı ve mevzuata uygun şekilde çerez konumlandırmaktayız. Detaylar için veri politikamızı inceleyebilirsiniz.