Aşure Günü: Tarihi, Anlamı, Tarifi ve Paylaşma Kültürü

1

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Aşure Günü Nedir? (Muharrem Ayının 10. Günü)

Aşure Günü, Hicri takvime göre Muharrem ayının 10. günüdür. 2025 yılında 5 Temmuz Cumartesi günü kutlanacaktır. Bu gün, İslam inançlarına göre Hz. Nuh’un tufandan kurtuluştan sonra gemide kalan son erzakları kullanarak yaptığı birlik ve paylaşım nişanesine dayanmaktadır.

Tarihi ve Kültürel Kökenler

• M.Ö.’den günümüze kadar ulaşan bilgiye göre, Hz. Nuh, tufanın ardından elindeki son malzemeleri büyük kazanda kaynatmış; bu, aşurenin ilk örneğidir.
• Günümüzde, tarih boyunca Hz. Adem’in tövbesinin kabulü, Hz. Musa’nın Firavun’dan kurtuluşu, Hz. İbrahim’in ateşten kurtulması gibi çeşitli peygamberî olaylar da bu günle bağlantılandırılır.
• Aşure geleneği, Osmanlı’dan itibaren saray mutfaklarında pişirilip halkla paylaşılmış, sosyal dayanışmanın simgesi haline gelmiştir.

Aşure Tarifinin Temel Malzemeleri

Aşure için standart bir tarif olmamakla birlikte, geleneksel hazırlıkta şu malzemeler kullanılır:

• Tahıllar & Bakliyatlar: Buğday, pirinç, nohut, fasulye
• Kuru Meyveler: İncir, kuru kayısı, üzüm, dut
• Kuruyemiş & Baharat: Ceviz, fındık, badem, Antep fıstığı; tarçın, karanfil, nar taneleri
• Tatlılaştırıcılar: Şeker veya pekmez, isteğe bağlı olarak gül suyu, portakal çiçeği suyu

Örnek Tarif Akışı:

1. Buğday haşlanır.
2. Ardından nohut ve fasulye eklenir.
3. Kuru meyveler, şeker ve baharatlar katılır; pişirilir ve soğutularak servis edilir.

Paylaşma ve Dayanışma Geleneği

• Aşure, yalnızca damakların değil, toplumsal dayanışmanın da simgesidir: komşulara, öğrencilere, yardıma muhtaçlara dağıtılır.
• Geniş katılımlı etkinliklerle “kazan kazan kaynayan aşureler” hazırlanır. Özellikle Anadolu’daki yerel kültürlerde bu ritüel halen aktif şekilde sürdürülüyor .

2025 Aşure Dönemi Takvimi

• 1 Muharrem 1447 = 26 Haziran 2025 (Perşembe) – Muharrem ayının başlangıcı
• Aşure Günü = 10 Muharrem = 5 Temmuz 2025 (Cumartesi)
• Muharrem ayı boyunca süren oruç ve dualar, özellikle Aşure günü öncesi ve sonrası günlerde manevi yoğunluk taşır.

Aşure Günü

• Ne zaman? Muharrem ayının 10. günü – 2025’te 5 Temmuz Cumartesi
• Tarihî anlamı? Hz. Nuh’un kurtuluşun ardından paylaşımı başlatması, diğer peygamberlere şükran
• Mutfak içeriği? Tahıl, bakliyat, kuru meyve, kuruyemiş ve baharatlarla zengin tat
• Sosyal yönü? Paylaşma, birlik ve dayanışmanın kültürel ve manevi göstergesi

1. Muharrem ve Hicrî Takvim Nedir?

• Hicrî takvim, Ay’ın Dünya etrafında döngüsüne göre belirlenir. Bu nedenle her yıl Miladî takvime göre yaklaşık 10–11 gün daha erken başlar.
• Muharrem, Hicrî yılın ilk ayıdır. “Haram (kutsal) aylardan” kabul edilir; yani bu ayda savaş ve çatışma yasaktır.

2. 2025 Yılı Muharrem Ayının Başlangıcı

• Diyanet İşleri Başkanlığı’na göre, 1 Muharrem 1447 H = 26 Haziran 2025 Perşembe günü olarak belirlenmiştir.

3. Aşure Günü: 10 Muharrem 1447

• Aşure Günü, Muharrem ayının 10. gününe denk gelir.
• 2025 yılında bu tarih 5 Temmuz 2025 Cumartesi olarak gerçekleşmiştir.

4. Takvim Tablosu (2025 Örneği)

5. Hesaplama Süreci

• Hilal (rüyet) esasına dayanan Hicrî sistem, matematiksel takvim ile örtüştürülür.
• Türkiye’deki resmi hesaplamalarda Diyanet’in astronomik – gözlemsel düzeltmeleri uygulanarak ay başlangıçları ilan edilir.
• Bu yıl 1 Muharrem’in 26 Haziran’a denk gelmesiyle, 10 Muharrem tarihi kesinleşmiş oldu.

6. Aşure Tarihsel Bağlamı

• Aşure Günü, Hz. Nuh’un geminin karaya oturduğu gün yapılan ilk yeter miktarda çorbadan geliyor.
• Aynı gün ayrıca Hz. Musa’nın firavun zulmünden kurtuluşu, Hz. Yunus’un balığın karnından çıkışı, Hz. İbrahim’in ateşten kurtulması, Kerbela’da Hz. Hüseyin’in şehadeti gibi pek çok olayla bağlantılı kabul edilir.

7. İbadet ve Kültürel Uygulamalar

• Aşure Günü’nde orucun fazileti büyüktür; Hz. Peygamber’in (sav), “Geçmiş yılın günahlarına kefaret olur” buyruklarıyla desteklenen sünnettir.
• Amerikalar dışında Türkiye’de 9 Muharrem (önden) ve/veya 11 Muharrem (ardından) günlerinde oruç tutulması da gelenekseldir .
• Aşure pişirme ve paylaşma ritüeli, Osmanlı’dan günümüze toplumun farklı kesimlerinde sürdürülmektedir.