5G ve Yapay Zekâ ile Afetlerde Yeni Dönem: Daha Fazla Hayat Kurtarılabilecek

Türkiye, depremlerin sık yaşandığı bir coğrafyada yer alıyor. Yeditepe Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Oğuz Bayat, özellikle afet sonrası "altın saatler" olarak bilinen ilk 72 saatin hayati önem taşıdığını belirterek şu uyarıda bulundu: “Arama-kurtarma çalışmalarının hızı ve etkinliği, kurtarılan hayatların sayısını doğrudan etkiliyor. Ancak afet anlarında kablosuz iletişim altyapısı, trafik yoğunluğu ve baz istasyonlarının kapasite sınırları nedeniyle yetersiz kalabiliyor.”

BEĞENDİM

ABONE OL

News

Bilim insanları, 5G/6G ve yapay zekâ teknolojilerinin deprem gibi afetlerde hayat kurtarma süreçlerinde devrim yaratacak kapasiteye sahip olduğuna dikkat çekiyor. Depremlerin sık yaşandığı Türkiye’de afet sonrası ilk 72 saatin hayati önemine vurgu yapan Yeditepe Üniversitesi Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Oğuz Bayat, “Arama-kurtarma çalışmalarının hızı, kurtarılan can sayısını doğrudan etkiliyor. Ancak afet anlarında mevcut kablosuz iletişim altyapısı trafik yoğunluğu ve baz istasyonlarının yetersizliği nedeniyle çökmeye çok yatkın” dedi.

Prof. Dr. Bayat, iletişim altyapısındaki bu zafiyetin, 5G/6G teknolojileri ve yapay zekâ destekli ağ yönetimiyle aşılabileceğini belirtti. 5G/6G’nin ultra güvenilir düşük gecikmeli iletişim (URLLC) özelliği sayesinde, yapay zekâ ile beraber çalıştığında afet bölgelerinde kesintisiz ve hızlı iletişim kurulabileceğini vurgulayan Bayat, operatörlerin ağ trafik kapasitesini 4G’ye göre 100 kata kadar artırabileceğinin altını çizdi.

Ayrıca yapay zekâ ile desteklenen ağ dilimleme, dinamik trafik çizelgeleme, akıllı antenler ve dikey uygulamalar sayesinde bölgesel ihtiyaçlara göre otonom şekilde kendini uyarlayan ağlar oluşturulabileceği ifade edildi. Gecikmenin 1-10 milisaniye seviyelerine düşmesiyle, drone ve robotlar büyük hücreli ağlar üzerinden senkronize biçimde yönetilerek enkaz altındaki kişilerin tespiti çok daha hızlı ve etkin hale getirilebilecek.

Dünyadan dikkat çeken pilot uygulamalar:

Japonya & Güney Kore: 5G/6G tabanlı drone ve sensör ağlarıyla deprem/tsunami senaryoları test ediliyor.
Çin: Hızlı kurulabilen mobil baz istasyonlarıyla 5G destekli acil iletişim araçları geliştiriliyor.
ABD: Yapay zekalı robot ve sensörlerle enkaz altında canlı tespiti üzerine çalışmalar yürütülüyor.
Avrupa: Horizon 2020 projeleri kapsamında akıllı afet yönetim sistemleri pilot olarak kullanılıyor.

Geleceğe bakış: Akıllı ve dirençli afet yönetimi

5G/6G tabanlı iletişim teknolojileri ve yapay zekâ destekli sistemler sayesinde:

Acil iletişim hatları çökmeden ayakta kalabilecek,
Akıllı şehirler altyapılarını otomatik yeniden yönlendirebilecek,
Yapay zekâ tabanlı simülasyonlarla riskler önceden analiz edilip müdahaleler optimize edilerek daha fazla hayat kurtarılabilecek.

Uzmanlara göre, 5G/6G ve yapay zekâ tabanlı çözümler geleceğin afet yönetiminin olmazsa olmazı olacak ve doğru şekilde kullanıldıklarında, kriz anlarında en büyük yardımcılarımız arasında yer alacak.