Gençler Umutsuz, Kadınlar Güvencesiz: Elif Esen’den Meclis’te Kayıt Dışı Tepkisi

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

DEVA Partisi İstanbul Milletvekili Elif Esen, Türkiye’de her geçen yıl daha da ağırlaşan kayıt dışı istihdam sorununu Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne taşıdı. Elif Esen, özellikle kadınlar açısından tabloyu “alarm verici” olarak tanımlayarak, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan’ın yanıtlaması istemiyle soru önergesi sundu.

Türkiye Avrupa’da zirvede, kadınlar güvencesiz
Elif Esen, önergesinde yer alan TÜİK ve ILO verileri, 2024 yılı itibarıyla Türkiye’de çalışan nüfusun %27,7’sinin kayıt dışı olduğunu gösteriyor. Avrupa’da bu oran %15–20 seviyelerindeyken, Türkiye bu alanda açık ara önde. Kadınlarda ise durum daha da çarpıcı: Kadın çalışanların %34,4’ü sosyal güvenceden yoksun, yani her üç kadından biri sigortasız çalışıyor. Erkeklerde bu oran %23,8. Tarım sektöründe ise kayıt dışı oranı %84,5, kadınlar için neredeyse tamamen sistem dışı bir istihdam anlamına geliyor.

“Kadın emeği görünmez hale geliyor”
Elif Esen, kayıt dışı istihdamın sadece sosyal güvenlik sistemine zarar vermediğini, aynı zamanda gelir adaletsizliği, güvencesizlik ve sosyal dışlanmanın temelini oluşturduğunu belirtti. “Kadın emeği görünmezleştiriliyor, kadınlar yok sayılıyor, sosyal yardımlar da işlevsizleşiyor” diyen Esen, Türkiye’nin kayıt dışı oranlarıyla OECD ve Avrupa ortalamalarının çok üzerinde olduğunu söyledi.

İşsizlikle sarmal hâlinde
Elif Esen, kayıt dışı istihdamın genç işsizlikle birlikte sosyal krizi derinleştirdiğine işaret etti. “11-24 yaş arası genç işsizlik oranı %16,2’ye, geniş tanımlı işsizlik oranı %32,9’a yükseldi. DİSK-AR verilerine göre tüm zamanların en yüksek düzeyindeyiz. Bu tablo sadece istatistik değil; umut yitiren bir gençliğin sessiz çığlığıdır,” ifadelerini kullandı.

Teşvikler işe yarıyor mu?
Elif Esen, SGK prim teşviklerinin kayıt dışılığı ne kadar önleyebildiğine dair kamuoyunun bilgilendirilmediğini söyledi. Denetim mekanizmalarının zayıf kaldığını belirten Esen, çözüm için “cinsiyete duyarlı, stratejik, kapsayıcı politikaların şart olduğunu” vurguladı.

Elif Esen‘den Bakan Işıkhan’a Yöneltilen Sorular:

1. Türkiye’de 2024 itibarıyla toplam kayıt dışı çalışan sayısı kaçtır? Cinsiyet, yaş ve sektör bazında dağılım nedir?
2. 2019-2024 yılları arasında kayıt dışı istihdam oranlarında yıllık değişim ne yönde olmuştur?
3. Sektörel bazda yıllara göre kayıt dışı istihdam oranları nedir?
4. Tarım sektöründe kayıt dışı çalışanların sayısı ve cinsiyete göre dağılımı nedir?
5. Kadınların yoğunlaştığı sektörlerde kayıt dışı oranı nedir?
6. Son 3 yılda yapılan denetim sayısı ve illere/sektörlere göre dağılımı nedir?
7. Kayıt dışı işçi çalıştıranlara uygulanan toplam ceza tutarı nedir?
8. SGK prim teşviklerinin etkisi ölçülmüş müdür? Sonuçları kamuoyuna açıklanmış mıdır?