TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu üyesi, CHP Manisa Milletvekili Vehbi
Bakırlıoğlu, Manisa Hali’nde esnafı dinledi. Akaryakıt fiyatlarındaki artışın
etkisini sordu. Halciler, akaryakıt fiyatlarının büyük sıkıntı yarattığına dikkat
çekti.
Dönüşte aynı olmaz
Soğan işiyle uğraşan halci, “Arkada 2 TIR mal var, arife gününden sardık.
Nakliyeler 35 bin lira. Adam diyor ki, ‘bak bilgin olsun bugün gideceğim
dönüşte aynı olmaz.’ Aydan aya pazarlık yapıyoruz. Bir sonraki ay farklı fiyat
olacağını söylüyor. En az 15-20 bin lira seferine yansıyacak” dedi.
Çiftçi zaten bitik
10 liraya satılan soğanın 5 lirasının işçilik olduğuna işaret eden halci, “2 lirasını
da nakliyeye verdin mi etti 7 lira. 3 lira bana mı yetecek, tüccara mı yetecek,
çiftçiye mi yetecek. Çiftçi zaten bitik. Sermayemizle iş yapıyoruz. Peşin para ile
alıp veresiye mal satıyoruz. Kime yetecek ? 20 ton mal satacaksın 60 bin lira”
diye konuştu.

Derdimizi kime anlatacağız ?
Başka bir esnaf, akaryakıttaki artışı yurttaşlara yansıtmamaya çalıştıklarını
belirterek, şunları söyledi: “Derdimizi anlatamıyoruz. Bu mallar sonuçta mazot
üzerinden geliyor. Mazot da durmadan yükseliyor. Maliye Bakanı Mehmet
Şimşek insanların içine bir çıksın. Derdini sorsun. Halkın içerisine girsin.
İnsanları dinlesin. Biz derdimizi kime, nasıl anlatacağız ? KDV’den fedakârlık
yapabilirler, başka yerlerden yapabilirler. Bizim anlaştığımız nakliyeciler var.
Onlarla sürekli masaya oturuyoruz. Sürekli masaya oturunca da bizim
zararımıza geliyor. Halk da halcilerin büyük paralar kazandıklarını düşünüyor.
Davulun sesi uzaktan hoş gelir. İşin içine bir gir bakalım. Dün geceden bu yana
buradayız.”

Patlıcan 150 lira!
Mal almak için hale gelen bir manav ise CHP’li Bakırlıoğlu’na fiyatlardan
yakındı. Manav, “Herşey çok pahalı. Patlıcan 150 lira, bunu kim alacak, nasıl
alacak ? Domates 70 lira, nasıl satacaksın ? İnsanlar birer ikişer tane alıyorlar”
dedi.
Mutfağa mutlaka yansır
Hal esnafı, işlerin eskisi gibi olmadığına dikkat çekiyor. Mazotun da ilacın da
fiyatının yükseldiğine işaret eden esnaf, şöyle devam etti:
“Düzelir mi düzelmez mi bilmiyoruz. Her geçen yıl önceki yılı arıyoruz. Bu yıl
kötü ama herhalde seneye daha kötü olacak. Mazotu görüyorsunuz. İşimiz
mazotla. İki tane kapıya araba geldi bugün birisinin nakliyesi 60 bin lira, birisi
35 bin lira. 100 bin lira nakliyeye para ver. 15 gün önce düşüktü. 60 bin liraya
gelen nakliye 45-42’ye geliyordu. Yani yüzde 30 arttı. Bu da ister istemez halka
yansıyacak. Sektör zaten sıkıntılıydı. Hükümetimizin bu konuda KDV’den,
birşeylerden düşmesi lazım. Bu durum mutfağa mutlaka yansır.”
Daha arifesindeyiz

Akaryakıt fiyatlarının nakliye masraflarını patlattığına işaret eden bir esnaf,
şöyle devam etti:
“Bu tüketiciye yansıyor, yansıyacak. Fiyat, nakliye mesafesine göre değişiyor.
Ödemiş’ten gelen 2’ye katladı. Başka biryerden gelen yüzde 50’ye katladı.
Maliyetler yüksek. Bu halka yansıyacak. Daha arifesindeyiz işin. Bu işin daha
ilerisi de var. Şu anda ürünlere yansıtılmıyor. Biz kendi cebimizden devam
ediyoruz. Şu anda geçiş sürecindeyiz ama nasıl olur nasıl biter bilmiyoruz.
Gelemeyen mallar var. Mal niye gelmiyor nakliyeden dolayı… Çünkü piyasa
belli değil. Belirleyemiyorlar. Adam sefere çıkıyor, bir önceki sefer diyelim 30
lira şimdi 45 lira. Nasıl karşılanacak ? Bunun bir silsilesi var. Şu anda ilk
başlangıçta sıkıntı var. Boşluklar var. İzmir de aynı, burası da aynı. Mersin’den
kamyon gelemiyor. Adamı arıyorum ‘bu şartlarda ben gelmem abi’ diyor.
Mazotta bir 48 lira vardı, şimdi 72 lira. Daha da artacak diyorlar. Ne olur
bilmiyoruz. Şu anda tarlayı işlemek için mazotta sıkıntı yaşıyoruz. Herşey
mazotla çalışıyor. Üreticiye sürekli destek gelmesi lazım. Yoksa bu şekilde
üretemeyecek.”

Maliyet zinciri
Esnaf, asıl sorunun üretim değil maliyet zinciri olduğuna dikkat çekerek, “Mal
yerinde ucuz ama buraya gelene kadar fiyat ikiye katlanıyor. Nakliye, ambalaj,
işçilik derken ürünün fiyatı şişiyor” dedi.
KDV’de indirim talebi
Hem esnaf hem de üreticiler, özellikle gıda taşımacılığında KDV indirimi ve
sektöre özel destek talep ediyor.
Tablo ağırlaşabilir
Halcilerin sorunlarını dinleyen CHP’li Bakırlıoğlu da, Türkiye’nin zaten gıda
enflasyonunda dünyada üst sıralarda olduğunu anımsatarak, şunları söyledi:
“Mazot zamları bu haliyle devam ederse önümüzdeki süreçte çok daha ağır bir
tabloyla karşılaşacağız. Nakliye maliyetleri düşürülmeden gıda fiyatlarını
kontrol etmek mümkün değil. Artan maliyetler nedeniyle bazı nakliyecilerin
sefere çıkmak istemedikleri anlatılıyor. Akaryakıttaki bu fiyat artışına bir an
önce çözüm bulunmalı.”