TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu Üyesi, Yeni Parti Manisa Milletvekili Ahmet Vehbi Bakırlıoğlu, üzüm sergilerinde üreticilerle bir araya gelerek hasat çalışmalarını yerinde inceledi. Bağlarda üzüm kesiminin başladığını belirten Bakırlıoğlu, “Rekoltenin yüksek olduğu bir yıldayız. Bereketli bir yıldayız. Normal şartlar altında hasatta böylesine bereket olduğu zamanlarda çiftçinin, üreticinin yüzü gülmesi gerekir. Ancak burada çiftçilerimizle, üreticilerimizle görüştüğümüz zaman çok ciddi bir karamsarlık var” dedi.

Üreticilerin bütün yıl boyunca bağlarına baktığını, bağdan çıkmadığını ve artık hasat zamanına gelindiğini ifade eden Bakırlıoğlu, “Bu insanlar bütün sene boyunca bağlarına baktılar. Bağlarından çıkmadılar. Artık hasat zamanı, bağ bozumu. Ancak şu anda üzümü kesiyorlar. Ancak üzümün ne kadar olduğunu bilmiyorlar. Henüz daha Toprak Mahsulleri Ofisi herhangi bir fiyat açıklamamış durumda” diye konuştu.

“Ürün alacak mı, almayacak mı, o da belli değil”

Bakırlıoğlu, TMO’nun alım yapıp yapmayacağının dahi net olmadığını belirterek, üreticinin yaşadığı belirsizliğe dikkat çekti:

“Ürün alacak mı, almayacak mı? Kuru üzüm alacak mı, almayacak mı? O da belli değil. Bu durum, bu belirsizlik ister istemez buradaki üreticilerimizi kara kara düşündürmekte.”

Geçen yıl 120 TL fiyat açıklandığını hatırlatan Bakırlıoğlu, üreticilerin ürünlerini genel olarak 100 ila 120 TL arasında sattığını söyledi. Bu yıl ise mazot, gübre, ilaç, posata ve işçilik dahil bütün maliyetlerin katlandığına dikkat çekerek, henüz ortada bir fiyat bulunmadığını vurguladı.

“Geçen sene 120 lira fiyat açıklanmıştı. Genelde üreticilerimiz 100 lirayla 120 lira arasında ürünleri sattılar. Ve geçen seneden bu sene yevmiyeler, masraflar, mazot masrafı, gübre masrafı, posata masrafı katlanmış olmasına rağmen henüz ortada bir fiyat yok. Üreticilerimizin talebi en azından 9 numara üzümün 150 lira olması.”

“150 lira olursa emeğinin karşılığını alabilecek”

Üreticinin en az 150 TL fiyat talebinin maliyetler karşısında bir zorunluluk olduğunu belirten Bakırlıoğlu, “150 lira olursa, hiç değilse yapmış oldukları mücadelenin, vermiş oldukları emeğin karşılığını alabilecekler” dedi.

Bakırlıoğlu, TMO ve Tarım Bakanlığı’na da çağrıda bulundu:

“Biz buradan Toprak Mahsulleri Ofisi’ne sesleniyoruz. Tarım Bakanlığı’na sesleniyoruz. Burada Manisa’da hasat başladı. Bağ kesimleri başladı. Sergiler renklenmeye başladı. Ancak ortada henüz fiyat yok. Derhal ve derhal Toprak Mahsulleri Ofisi’nin açıklama yapması lazım. Fiyatı açıklaması lazım. Ve bu fiyatın da en az, en az 150 lira olması gerekli. Eğer bu açıklama yapılmazsa bu insanların koca bir sene boyunca vermiş oldukları çaba, mücadele heba olacak.”

“Kesiyoruz ama kaça satacağımızı bilmiyoruz”

Üreticiler de fiyat belirsizliğinden yakındı. Rekoltenin iyi olduğunu ancak fiyatın belli olmadığını belirten üreticiler, geçen yıl 120 TL olarak açıklanan fiyatın bu yıl en az 150 TL olması gerektiğini söyledi.

Bir üretici geçen yıl üzümünü 118 TL’ye sattığını belirtirken, bir başka üretici ise ürününü 100 TL’ye sattığını ifade etti. Yağmur nedeniyle ürününün değer kaybettiğini söyleyen üretici, “Yağmur yedi sonra da 100 lira oldu” dedi.

Yeni mahsulün fiyatına ilişkin endişesini dile getiren üretici, “Şu anda 80-85 gibi diyorlar. Geçen senenin mahsulleri öyle diyorlar. Yeni mahsulde korkuyoruz şimdi bu fiyatlarla nasıl olacak. TMO’dan çıt yok şu anda. TMO hiçbir şey açıklamadı” diye konuştu.

TMO’nun üzüm alacağına ilişkin çeşitli açıklamalar yapıldığını ancak ne kadar ürün alınacağının ve hangi fiyattan alım yapılacağının belli olmadığını belirten üretici, “Çıkıyorlar diyorlar ki işte TMO üzüm alacak. İşte şu ton üzüm alacak. Bu ton üzüm alacak ama ne alacağı ton belli ne de fiyat belli. E ne oluyor? Bu sefer de özel sektörün ekmeğine yağ sürülüyor yani” ifadelerini kullandı.

Üreticiler, “Kaç para olması lazım abi?” sorusuna ise tek bir yanıt verdi: “En az 150.”

Mazot bir ayda 70 liradan 90 liraya çıktı

Üreticiler, artan maliyetleri mazot üzerinden örnekledi. Bir üretici, “Şimdi bir gösterelim ben mazotu aldım. 70 liraya aldığım mazot bugün 90 lira. Bir ay önce 70 liraya aldım. Yarın ne olacağı da belli. Kartı geçtim aldım. Yok nakit yok çünkü. Kartı geçtim aldım. 70 lira. Şimdi bir ton mazotla 20 bin lira fark var. Nasıl olacak bu işte?” dedi.

Üretici, posatanın da 1.200 TL’den 2.900 TL’ye çıktığını belirterek, “Posataya zam geldi. 1200 liraydı posada 2900 lira. Geçen sene 1200 liraydı bu sene 2900 liraya çıktı. 2900 lira. E yağlar ona nazaran. İşçilik maliyeti bu insanlar bakın bu sıcakta çalışıyor haklı. Evine ekmek veriyor” ifadelerini kullandı.

“Bağ bozumu yapıyoruz ama fiyatı bilmiyoruz”

Üreticiler, hasat başlamasına rağmen ürünün hangi fiyattan satılacağının bilinmemesini “zar atmak” olarak nitelendirdi.

“Şu anda bağ bozumu yapıyorsunuz. Şu an başladınız ama kaç paraya satacağınızı bilmiyorsunuz.”

“Biz bilmiyoruz.”

“Fiyatımızı bilmiyoruz.”

“Zar attık ya düşecek gelecek ya hep gelecek ama büyük ihtimalle hep yek gelecek.”

“Hep yek gelecek gibi gözüküyor. Böyle giderse öyle gözüküyor.”

Üreticiler, üzüm üretiminin diğer tarımsal ürünlerden farklı olarak yıl boyunca sürekli emek istediğine de dikkat çekti:

“Üreticinin durumu çok zor. Evet. Bir de üzüm öyle bir şey ki yani her gün neredeyse o bağa gitmek zorundasın. Her gün o bağa gideceksin. Yağmur olmadıktan sonra her gün o bağın başına mutlaka gideceksin.”

Sıcak altında yapılan çalışmanın zorluğuna dikkat çeken üreticiler, “Öğlen sıcağını ben babanın içine çalayım” diyerek yaşadıkları zorluğu dile getirirken, “E ne yapacaksın? Ne yapacaksın? Mecbursun. Mecbur ol. Halletmem lazım” ifadelerini kullandı.

“Üzümü kestik, kaldırdık; sonra fiyat açıklandı”

Üreticiler, TMO’nun geçmiş yıllarda da fiyat açıklamasını hasadın sonuna bıraktığını belirterek, aynı durumun bu yıl da yaşanmasından endişe ediyor.

“Şu an kesiyorsunuz ama fiyat yok. Ne olacağını bilmiyorsunuz.”

“Biz bilmiyoruz.”

“Geçen senelerde TMO ne zaman açıklamıştı bu fiyatları?”

“Son zaman.”

“Geçen sene son zaman mı?”

“Son zaman.”

“Yine üzümü kesti. Yine millet üzümü kesti, kaldırdı. Kaldırdıktan sonra aynen. Kaldırdıktan sonra fiyat açıkladı. Evveli senede aynı oldu. Evveli senede biz üzümü bitirdik. TMO açıklama yaptı.”

Bir üretici, “Ben TİPÇERE verdim üzümü. Paramı da aldım. Bir an önce fiyat açıklanması lazım” derken, diğer üreticiler de “Bir an önce fiyat açıklanması lazım” çağrısını yineledi.

“Dönümde 55-60 bin lira masraf var”

Üreticiler, maliyetlerin geldiği noktayı dönüm hesabıyla da ortaya koydu.

“Şu anda dönümde en az 55-60 bin lira şey var. Masrafın var.”

“20 bin lira sigorta. 10 bin lira icar.”

Üzüm bağlarının kiralık olması halinde maliyetin daha da arttığını belirten bir üretici, “Ha bir de icarda olduğu zaman çok ciddi bir şey var. Ben icarcıyım ben. Şu anda dönümde 60 bin lira maliyeti var” dedi.

Üretici, “Dedim bir ton üzüm alsam. Bir zirveye satsam mesela, 80-90 lira para yapar. Ki bir ton üzüm almak da kolay değil yani. O da kolay değil” sözleriyle mevcut fiyat beklentisinin altında satış yapılması halinde yaşanacak sıkıntıya dikkat çekti.

“Mazot 45 liradan 82-90 liraya çıktı”

Bir başka üretici ise geçen yıla göre maliyetlerin iki katına çıktığını belirterek, “Mazotudur, ilacıdır, gübresidir, icarı. Geçen sene mazot 45'ti. Şimdi 82 lira. 90 lira. 82. Neyse. Ne olacağı da belli değil. Yarın ne olacağını da bilmiyoruz” dedi.

Üreticiler, bu yıl rekoltenin yüksek olmasının sevindirici olduğunu ancak fiyat açıklanmadığı için bereketin henüz yüzlerini güldürmediğini belirtti.

“Allah kolaylık versin. Üzüm kesmeye başladınız. Nasıl, bereketler aldı bu sene?”

“Bereketler güzel de fiyatlar ne olacak bakalım.”

“Fiyatlar ne olacak? Ne olması lazım fiyatın?”

“Yine geriden aşağı olmaması lazım. Olmaması lazım.”

“Hesap kitap ortada”

Üreticilerin ortak talebinin en az 150 TL olduğunu vurgulayan Bakırlıoğlu, maliyetlerin ortada olduğunu belirterek TMO’nun daha fazla beklemeden açıklama yapması gerektiğini söyledi.

“Fiyatın en az 150 lira olması lazım. Geçen sene 120 lira açıklanmıştı. Bu sene 150 olması lazım. En az 150.”

Üreticiler de “Hesap kitap ortada zaten. Ortada. Ortada masraflar. Maliyet aldı başını gidiyor” diyerek yaşadıkları ekonomik baskıyı dile getirdi.

Manisa’da bağ bozumu başladı, sergiler üzümle renklenmeye başladı. Ancak üretici, koca bir yıl emek verdiği ürününü kaç liraya satacağını hâlâ bilmiyor. Üreticinin gözü kulağı TMO’nun açıklayacağı fiyatta. Beklenti ise net: 9 numara kuru üzüm için en az 150 TL.