Çocuk Sözleri Değil, İzleri Takip Eder

Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü, Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, çocuk gelişimi ve aile içi iletişimde yapılan hatalara dikkat çekti. Tarhan, çocukların söylenenleri değil, yaşanmışlıkları ve ebeveynlerin sergilediği tutumları örnek aldığını vurguladı:
“Çocuk sözleri değil, izleri takip eder. Bu yüzden çocuğun hayatına güzel izler bırakmak zorundayız.”

AİLE YAPISI DEĞİŞTİ: ATAERKİLDEN ÇOCUK ERKİL YAPIYA

Prof. Dr. Tarhan, günümüzde “çocuk erkil” aile modelinin yaygınlaştığını ve bu yapının uzun vadede çocuklar için sağlıksız sonuçlar doğurduğunu belirtti. Aşırı korumacı ve her dediği yapılan çocukların, “evin küçük hükümdarı” haline geldiğini ve bu durumun ergenlik döneminde toplumsal kurallarla yüzleşince kriz yarattığını dile getirdi.

SEVGİYLE DİSİPLİN DENGESİ ŞART

Ailelerin, çocuklara sevgiyi sınırsız verirken disiplin konusunda zayıf kaldığına işaret eden Tarhan, “Fazla su çiçeği çürütür, fazla sevgi de çocukta sınır bilincini köreltir,” diyerek denge vurgusu yaptı. Ayrıca çocukların gerçeklerle tanışmasının geciktirilmemesi gerektiğini belirtti.

BİREY DEĞİL, PROJE ÇOCUK YANLIŞI

Bazı ebeveynlerin çocuklarını birer “proje” gibi gördüğünü ve kendi hayallerini gerçekleştirmeye çalıştığını kaydeden Tarhan, bunun çocuğun özgün gelişimini engellediğini ifade etti.
“Ebeveynin görevi çocuğu heykel gibi yontmak değil, birlikte yürümek ve rehberlik etmektir.”

DİJİTAL TUZAK: ERKEN YAŞTA EKRAN BAĞIMLILIĞI

Tarhan, erken yaşta maruz kalınan dijital ekranların çocuklarda konuşma geriliğine ve sosyal izolasyona yol açtığını vurguladı. “Otizm sanılan birçok vakada, sorun aşırı tablet ve televizyon kullanımı çıkıyor. Ekran çocuğun gelişen ruhuna toksik etki yapıyor.” diyerek uyarılarda bulundu.

OYUNUN GÜCÜ: ÇOCUĞUN EN CİDDİ İŞİ

Çocuğun dünyasında oyunun merkezi bir yere sahip olduğunu belirten Tarhan, birlikte geçirilen kaliteli zamanın, çocukla kurulan en sağlam bağlardan biri olduğunu söyledi.
“Bir cihazı bozsa bile söküp takmasına izin verin. Bu bir öğrenme fırsatıdır. Hayat, birlikte anı biriktirmektir.”

KİŞİLİĞİ DEĞİL, DAVRANIŞI ÖVÜN

Ebeveynlerin çocuklarına yönelik övgü ve eleştirilerinde dikkatli olması gerektiğini vurgulayan Tarhan, kişiliğe değil davranışa odaklanılması gerektiğini belirtti:
“Sen harikasın” değil, “Ödevini güzel yapmışsın” denmeli. Aksi halde çocuk egoist ve bencil olabilir.”

REHBER EBEVEYNLİK ANLAYIŞI

Tarhan, anne ve babanın çocuğun hayatının kaptanı değil, kılavuz kaptanı olması gerektiğini belirtti.
“Çocuk karar verirken yanında olmalıyız. Hatalar yapmasına izin vermek, onun öğrenme sürecinin bir parçası. Aksi takdirde özgüveni gelişmez.”