CHP’li Gürer: “Sorun Hal Değil, Aracılık Sistemi” Gürer Tarımdaki Gerçek Krizi Açıkladı
CHP Niğde Milletvekili ve Tarım, Orman ve Köyişleri Komisyonu Üyesi Ömer Fethi Gürer, hal yasasına ilişkin yıllardır süren tartışmalara değinerek “Sorunun kaynağı hal yasası değil, üreticinin desteksiz bırakılmasıdır” dedi. Gürer, 2012 yılında çıkarılan hal yasasının kamuoyuna “fahiş fiyatları bitirecek” diye sunulduğunu hatırlatarak, “O gün dendi ki, hal yasası çıktıktan sonra fahiş fiyatlar sona erecek ve tüketici ürüne uygun fiyatla ulaşacak. Aradan geçen sürede bunun gerçekleşmediği çok açık şekilde ortaya çıktı” ifadelerini kullandı.
CHP Niğde Milletvekili Ömer Fethi Gürer, tarımsal üretimde yaşanan düşüşün yalnızca hal yasasıyla açıklanamayacağını belirterek, sorunların yapısal ve çok daha derin olduğunu söyledi. Gürer, yüksek girdi maliyetleri nedeniyle üreticinin ekimden uzaklaştığını, bu yıl sebzeden tahıla, hububattan bakliyata kadar birçok üründe verim ve rekolte kayıpları yaşandığını ifade etti.
“Üretici para kazanamıyor, icralar artıyor”
Gürer, “Girdi maliyetleri yüksek. Üretici ürettiğinden para kazanamayınca ekim düşüyor. Bu yıl sebzede, tahılda, hububatta, bakliyatta ciddi azalmalar oluştu. Verimde düşme var, rekoltede düşme var. Çiftçi topraktan uzaklaşıyor, icralar artıyor,” değerlendirmesinde bulundu.
Hal yasasında yapılacak düzenlemelerin tek başına çözüm olmayacağını belirten Gürer, “Hal yasasıyla kısmi bir iyileşme sağlansa da esas sorun üreticinin ve çiftçinin doğrudan desteklenmesiyle çözülür,” dedi.
“Tarım Kanunu uygulanmıyor: 750 milyar gerekirken 168 milyar ayrıldı”
Tarım Kanunu’nun 21. maddesine göre üreticiye verilecek desteklerin milli gelirin en az %1’i olması gerektiğini hatırlatan Gürer, iktidarın bu yükümlülüğü yerine getirmediğini belirtti.
“2026 yılı için çiftçiye 750 milyar lira destek verilmesi gerekirken, bütçede yalnızca 168 milyar lira ayrıldı. Bu desteklerle çiftçinin ayakta kalması mümkün değil. Üretimle ilgili sorunların kökten çözülmesi gerekiyor,” ifadelerini kullandı.
“Marketler tarladan alıp aynı fiyata satıyor; sorun hal değil, aracılık sistemi”
Hal yasasının piyasanın tek sorunuymuş gibi gösterildiğini söyleyen Gürer, perakende zincirlerinin piyasadaki belirleyici rolünü şu sözlerle anlattı:
“Marketler doğrudan sözleşmeli ekim yaptırıyor. Ürünü tarladan alıp rafa koyuyorlar ve halden çıkan ürünle aynı fiyata satıyorlar. Demek ki sorun hal değil; aracılık sisteminin doğru yönetilememesi.”
Bu nedenle yeni bir hal yasasıyla fahiş fiyatların tamamen ortadan kalkacağı iddialarının gerçekçi olmadığını vurguladı.
“Çözüm belli: Aracılık sistemi düzenlenmeli, ithalat azaltılmalı, çiftçi desteklenmeli”
Tarımda yaşanan krizin nedenlerinin açık olduğunu belirten Gürer, çözümün de belli olduğuna işaret etti:
“Aracılık sistemi düzenlenmeli, ithalat azaltılmalı, çiftçi, üretici ve besici desteklenmeli. Bunlar yapılmadan sonuç almak mümkün değil.”
Gürer, iktidarın tarım politikalarının üretimi artırmak yerine piyasayı ithalatla yönlendirmeye çalıştığını söyleyerek, “Üretimi artırmadan, çiftçinin yükünü hafifletmeden fiyat istikrarı sağlanamaz,” dedi.